fbpx

Excimer Lazer (PRK, LASİK)

PRK ve LASİK Excimer Lazer Nedir?

‘Excimer Lazer’ terimi (LASİK, PRK) refraksiyon kusurlarını (miyop, hipermetrop, astigmatizma) düzeltmek amacıyla kullanılan şemsiye bir terimdir. Bu yöntemlerden en sık kullanılanları PRK ve LASİK yöntemleridir. Yani excimer lazer tedavisi denildiğinde ortak noktaları lazer kullanımı olan birden fazla yöntem kastedilmektedir. Bu tedavilerde kullanılan lazer ile gözümüzün en ön kısmında bulunan ve saydam olan kornea tabakası yeniden şekillendirilmekte ve kırıcılığı değiştirilerek kişinin göz numarası düzeltilmektedir. Hangi hastada hangi yöntemin kullanılacağı ile ilgili olarak iyileşme süresinde değişiklikler olmaktadır. Yine hastanın göz muayenesindeki bulgular bir yöntemin diğerlerine üstünlüğüne neden olabilmektedir.

Hekiminiz göz muayeneniz sonucunda sizin için uygun yöntemi belirleyecektir. LASİK ya da PRK tedavisi sonrasında kişinin gözlüksüz görmesinde dramatik iyileşmeler ortaya çıkmaktadır. Excimer lazer konusunda ve özellikle göz çizdirme ile lazer göz ameliyatı konusunda daha fazla bilgi için tıklayınız.

LASİK (Laser in situ keratomileusis)

LASİK en sık kullanılan lazer yöntemlerinden bir tanesidir. LASİK yönteminde öncelikle gözün kornea tabakasından ince bir flep kaldırılmaktadır. Bu flebi kaldırmak için iki yöntem mevcuttur. Klasik mikrokeratom adı verilen çok ince cerrahi bıçaklar ya da son dönemde kullanılmaya başlayan femtosaniye lazer. Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın, lasik yönteminde korneadan flep kaldırılır ve alttaki kornea yatağına lazer uygulanmaktadır. Kornea yatağı lazer ile yeniden şekillendirildikten sonra flep tekrar kornea yatağı üzerine yapıştırılmaktadır. Lasik yöntemi özellikle hipermetrop ve yüksek astigmatı olan hastalarda tercih edilmelidir. Ancak kornea kalınlığından dolayı bazı hastalarda lasik uygulamamız mümkün olmayabilir. Bu durumlarda prk yöntemi kullanılmaktadır.

lasik
LASİK flebi

PRK (Photorefractive Keratectomy)

PRK da LASİK gibi sık kullanılan yöntemlerden excimer lazer tedavilerinden bir tanesidir. PRK’da korneanın epitel tabakası adı verilen yüzeyel tabaka öncelikli olarak kaldırılmaktadır. Yani LASİK’te olduğu gibi korneadan flep şeklinde bir tabaka kaldırılmamaktadır.  Ortadan kaldırılan epitel tabakası iyileşme periyodunda 3-4 gün içinde yenilenmektedir. Epitel tabakası kaldırıldıktan sonra kornea yatağına lazer uygulanmaktadır. Lazer işlemi bittikten sonra göze kontakt lens konulmakta ve birkaç gün sonra kontakt lens alınmaktadır. Kişinin korneasının ince olması PRK’nın önemli uygulanma nedenlerinden bir tanesidir. 

PRK yönteminde iyileşme dönemi LASİK’e göre bir miktar daha uzundur.

prk

Size Hangi Yömtem Uygun? PRK mı, LASİK mi?

Excimer lazer cerrahisinde cerrahi yönteme doğrudan hastanın isteğine göre karar verilmez. Hastanın isteği zaman zaman bir tercih nedeni olabilir. Bazı durumlarda ise gözün yapısı prk ya da lasik yöntemlerinden birinin daha tercih edilmesi gereken yöntem olduğu konusunda etkili olabilir.

LASİK ya da PRK yöntemlerinden hangisinin uygulanacağına karar vermek için öncelikle temel bir göz muayenesi, sonrasında ise korneal topografi adı verilen tetkik yapılır. Kornea topografisi testinde hastanın kornea tabaksının kalınlığı, korneanın kırıcılık haritası ve eğriliği değerlendirilir. Korneada laik ya da prk yapılmasını engelleyecek bir sorun olup olmadığı ortaya konulur. Kornea topografisi sonucu ile birlikte düzeltilmesi gereken göz numarası birlikte değerlendirilir. Bu aşamada bazen hastanın gözü her iki yönteme de uygun olabilir. Bu durumlarda hastaya her iki yöntem hakkında bilgi verilir ve hastaya seçim yapma hakkı verilebilir. Ancak bazen ince bir kornea prk yönteminin yapılmasını dikte edebilir. Bazen ise hipermetrop ve astigmat bir gözde kornea kalın ise lasik yöntemi sonuçlar açısından mantıklı olabilir.

PRK ve LASİK ile göz numaraları sıfırlanır mı?

PRK ve LASİK yöntemleri ile genellikle göz numarası sıfırlanır. Ancak bazen göz numarası çok yüksekse ve kornea kalınlığı yeterli değilse geride biraz numara bırakılabilir. Örneğin göz numarası 9 derece olan bir hastada kornea kalınlığı 7 derecenin düzeltilmesine imkan sağlayabilir. Bu durumda geride 2 derece numara kalır. Ancak bu durumlarda bile hastalar sonuçtan mutlu kalmaktadırlar. Bu gibi durumlarda bir başka alternatif ise merceklerle göz numarasının sıfırlanmasıdır. Excimer lazer yerine mercek ameliyatı yapmak için hastanın yaşının, genel göz muayene durumunun etkisi vardır. Merceklerle ilgili daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

LASEK (Laser Epithelial Keratomileusis)

LASEK yöntemi PRK’ya benzemektedir. Bu yöntemde PRK’da soyulan epitel tabakasının soyulması amacıyla alkol kullanılmaktadır. Alkol ile epitel tabakasındaki hücreler gevşemekte ve bu şekilde cerrah epitel tabakasının tamamen ortadan kaldırmadan altta yapışık olduğu kornea yatağından ayırmaktadır. Excimer lazer ile kornea yatağı yeniden şekillendirildikten sonra epitel tabakası yeniden kornea üzerine yerleştirilmekte ve göze kontakt lens konulmaktadır. Birkaç gün sonra kontakt lens alınmaktadır. 

Epi-LASİK (Epithelial Laser in Situ Keratomileusis)

Epi-LASİK yöntemi de lasik yöntemi gibidir. Ancak kaldırılan flep daha ince olup epitel tabakası ile sınırlıdır. İnce flep kaldırıldıktan sonra kornea yatağında excimer lazer uygulanır ve  flep yeniden yerleştirilir. Göze birkaç gün için kontakt lens konulmaktadır. Epi-LASİK yöntemi LASİK ve LASEK yöntemlerinin bir karışımı gibi de değerlendirilmektedir.

Excimer Lazer Cihazının Kökeni Nedir?

Excimer Lazer cerrahisinin kökeni 1980’li yıllara dayanmaktadır. Bu yıllarda excimer lazer IBM araştırma şirketince kullanılmakta iken dahiyane bir fikirle hayvan dokusunda skar dokusu oluşturmadan excimer lazerin kullanılabileceği fikri ortaya çıkmıştır. Bunun sonucunda insan dokusunda excimer lazer kullanılmaya başlanmıştır. Yaklaşık  10 yıllık bir deneme ve araştırma süreci sonrasında lasik ve prk lazer tedavileri uygulanmaya başlanmıştır. 2001 yılında LASİK dünyada en sık uygulanılan elektif (acil olmayan) cerrahi yöntem olmuştur. LASİK cerrahisi lazerden hemen sonra iyi bir görme sağladığı için hastalar tarafından genellikle daha fazla tercih edilmektedir.

Excimer Lazer Nasıl Çalışır?

Excimer Lazer 193 nm dalga boyunda soğuk bir ultraviyole ışığı yaymaktadır. Bu ışık enerjisi ile kornea dokusu yeniden şekillendirilerek korneanın kırıcılığı değiştirilmekte ve ışığın retina dokusu üzerine odaklanması temin edilmektedir. 

UV ışınının yüksek enerjili atımları ile her bir atımda yaklaşık olarak 0.25 mikron kalınlığında kornea tabakası ortadan kaldırılmaktadır. (1 mikron 1 mm’nin 1000’de biridir). 

Korneanın belirli bir eğimi vardır. Bu eğimin miktarı kişiler arasında az-çok değişmektedir. Uzağa bakışta az gören miyopların korneasında excimer lazer ile düzleşme sağlanarak korneanın kırıcılığı azaltılmaktadır. Hipermetroplarda ise tersine korneanın dikliği artırılmakta ve bu da kırıcılığı artırarak retina üzerine ışığın odaklanması sağlanmaktadır. 

Astigmatta ise korneadaki sorun uygun atış paternleri ile düzeltilmektedir.

Excimer lazer her bir sistemin kendisine ait bir bilgisayar yazılımı ile kontrol edilmektedir. Bu yazılım ile korneanın hangi bölgesine ne kadar lazer atışı yapılacağı hesaplanmakta ve atışlar gerçekleştirilmektedir. 

Lazer esnasında bir çok sistemde bulunan göz-takip sistemi sayesinde hasta gözünü hareket ettirdiğinde lazer atışı anında durmaktadır. Bu da çok önemli koruyucu bir sistemdir. Ayrıca hekim kendisi de hasta gözünü hareket ettirdiğine anında sistemi durdurabilmektedir. Bu günümüz lazerlerinde sorun olmaktan çıkmıştır. 

Kimlere PRK ve LASİK uygulanabilir?

Gözbebeği çapı excimer lazer tedavisinde önemli bir parametredir. Eğer kişinin göz bebeği çapının karanlıktaki miktarı korneada lazer uygulanan çapa göre daha fazla ise bu durumda karanlıkta kişide ışık dağılmaları gibi sorunlara yol açabilecektir. Bu durum excimer lazer tedavisinde kişiye özgü ve sabit olmaya bir parametredir. Hekim bu parametreleri dikkate alarak tedavi uygulamaktadır.

Tedavi süresi (lazer’in atım süresi) göz numaranızın büyüklüğüne ve lazer cihazına göre değişmektedir. Ancak genellikle 20-60 saniye arasında değişmektedir. 

Kimlere Lazer Tedavisi Uygulanır?

  • 18 yaşını doldurmuş olanlar,

  • Son 1 yılda göz derecesi 0.75 dereceden fazla değişmemiş olanlar,

  • En fazla -8 dereceye kadar miyopi, -5 dereceye kadar astigmat ya da +5 derece kadar hipermetropisi olanlar,

  • Kornea kalınlığı yeterli kalınlıkta ve dokusu sağlam olanlar,

  • Gözlerinde başka herhangi bir hastalık bulunmayanlar,

PRK ve LASİK Tedavisi Ne Zaman Uygulanmaz?

PRK ve LASİK yöntemleri bazı durumlarda uygulanamazdır. Bu durumları aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz.

  • Romatizmal hastalıkları olanlar,

  • Kalp hastaları,

  • Diyabet hastaları,

  • Hamile ya da bebek emziren kadınlar,

  • Keratokonus hastaları,

  • Göz tansiyon, üveit, ileri derecede kuru göz vb. göz hastalıkları olanlar.

  • Retina tabakasında dekolman riski olan ve retina ameliyatı geçirmiş olanlar.

Yorum Yazın

Call Now Button
Kayseri Göz Doktoru, Doç. Dr. Fatih Çakır Gündoğan
Bültenime Abone Olun