Komando Göz Şartları

Komando olabilmek için aranan göz kriterleri, adayın hangi statüde olduğuna göre değişir. Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'nde (TSK SYY) komando göz şartları dört ayrı maddede, dört farklı pozisyon için düzenlenmiştir: yükümlü erbaş/er (Madde 19), uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş/er (Madde 24), askeri öğrenci (Madde 41) ve görevdeki subay/astsubay (Madde 44). Bu yazıda söz konusu maddeler yalnızca göz kriterleri açısından özetlenmiştir.

Önce Birkaç Temel Kavram

• "Tam sağlam olmak": Hastalıklar ve Arızalar Listesi'nde hiçbir madde almamak demektir. Komando için genellikle "tam sağlam olmak veya hastalığın Listenin (A) dilimine girmesi" (yani hafif, hizmete engel olmayan düzeyde olması) istenir.
• Diyoptri (D): Göz numarasının birimidir. Kriterler miyopi, hipermetropi ve astigmatizma için ayrı ayrı değerlendirilir.
• Diskromatopsi: Renk körlüğüdür. Bazı pozisyonlarda tek başına engel oluşturur.

Yükümlü Erbaş ve Erler (Madde 19)

Komando olacak yükümlü erbaş/erler tam sağlam olmalı veya hastalıkları (A) diliminde bulunmalıdır. Göz açısından engel oluşturan durumlar:

• Göz hastalığı (A) dilimine giren ve 3 diyoptriyi aşan miyopi veya hipermetropi,
• Eksenler arasındaki farkı 1 diyoptriyi aşan muhtelif cins astigmatizma.

Bu grupta göz numarası toleransı, aşağıdaki diğer pozisyonlara göre daha geniştir (3 diyoptriye kadar miyopi/hipermetropi kabul edilebilmektedir).

Uzman Erbaş / Sözleşmeli Erbaş ve Erler (Madde 24)

Dış kaynaktan alınacak ya da görevde bulunan uzman erbaş, sözleşmeli erbaş/erlerden komando (ve keskin nişancı, paraşüt, özel harekât, özel kuvvetler, arama kurtarma) ihtisasına seçilecekler için:

• Göz hastalığı (A) dilimine giren ve 1.00 diyoptriyi aşan miyopi, hipermetropi veya astigmatizma → seçilemez,
• Diskromatopsi (renk körlüğü) → seçilemez.

Bu görevlere hâlihazırda devam edenler için sınır daha geniştir: her iki gözde 3.00 diyoptriyi aşan miyopi/hipermetropi veya 2.00 diyoptriyi aşan astigmatizması olanlar bu göreve devam edemez.

Askeri Öğrenciler (Madde 41)

Komando olacak öğrenciler ilk ve müteakip muayenelerinde tam sağlam olmalı veya (A) diliminde bulunmalıdır. Engel oluşturan durumlar:

• Göz hastalığı (A) dilimine giren ve 1.00 diyoptriyi aşan hipermetropi, miyopi veya astigmatizma,
• Diskromatopsi.

Not: Bu maddedeki sınır, 24/2/2023 tarihli değişiklikle "-3 diyoptri"den "1.00 diyoptri"ye çekilmiştir; yani öğrenciler için kriter sıkılaştırılmıştır. MSÜ ve harp okulu göz şartları hakkında ayrıntılı bilgi ilgili yazımızdadır.

Görevdeki Subay ve Astsubaylar (Madde 44)

Görevde bulunan subay/astsubaylardan komando (ve paraşüt, özel harekât, özel kuvvetler, arama kurtarma) ihtisasına seçilecekler için:

• Göz hastalığı (A) dilimine giren ve 1.00 diyoptriyi aşan miyopi, hipermetropi veya astigmatizma → seçilemez,
• Diskromatopsi → seçilemez.

Bu görevlere devam edecekler için: her iki gözde 3.00 diyoptriyi aşan miyopi/hipermetropi veya 2.00 diyoptriyi aşan astigmatizması olanlar göreve devam edemez.

Özet Karşılaştırma Tablosu

Pozisyon	Madde	Seçimde miyopi/hipermetropi	Seçimde astigmatizma	Diskromatopsi	Göreve devam sınırı
Yükümlü erbaş/er	19	3 D'ye kadar	eksenler arası fark ≤1 D	(belirtilmemiş)	—
Uzman/sözleşmeli erbaş-er	24	≤1.00 D	≤1.00 D	Engel	>3.00 D miyopi/hiper. veya >2.00 D astigmat
Askeri öğrenci	41	≤1.00 D	≤1.00 D	Engel	—
Subay/astsubay (görevde)	44	≤1.00 D	≤1.00 D	Engel	>3.00 D miyopi/hiper. veya >2.00 D astigmat

Genel değerlendirme: Komando seçiminde göz numarası toleransı en geniş olan grup yükümlü erbaş/erlerdir (3 diyoptri). Uzman/sözleşmeli erbaş-er, askeri öğrenci ve subay/astsubay adaylarında seçim sınırı 1.00 diyoptri olup diskromatopsi tek başına engeldir. Hâlihazırda görevde olup ihtisasa devam edenlerde ise sınır 3.00 diyoptri miyopi/hipermetropi ve 2.00 diyoptri astigmatizmaya kadar genişler. Bu nedenle numarası sınıra yakın olan adayların, uygun olup olmadıklarını değerlendirmek için güncel bir göz muayenesi yaptırmaları yerinde olur.

Bilgilendirme: Bu yazı, güncel TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'nin 19, 24, 41 ve 44'üncü maddelerinin göz kriterleri açısından özetidir; resmî metnin yerini tutmaz. Sağlık mevzuatı zaman içinde değişebildiğinden başvuru döneminde yürürlükteki güncel yönetmelik esas alınmalı ve kesin değerlendirme yetkili askerî sağlık kurulunca yapılmalıdır. Göz numaranızın uygunluğu ve gerekirse tedavi seçenekleri ancak detaylı bir göz muayenesiyle belirlenir.