fbpx

Retina Yırtıkları ve Retina Dekolmanı

Retina yırtıkları ve retina dekolmanı hakkında bilgi sahibi olmak için kısaca gözün yapısına bir göz atalım. İnsan gözünü ön ve arka segment olarak iki kısımda inceleyebiliriz. Retina dediğimiz katman arka segmentte bulunmaktadır. Gözümüze gelen ışık önce gözümüzün en ön kısmında bulunan kornea tabakasından geçer ve göze girer. Daha sonra ise göz bebeğinden geçtikten sonra lensten geçer ve arka kısımda bulunan retina üzerine odaklanır. Aşağıdaki şekilde kornea, lens ve retina açıkça görülmektedir. Retina sarı renk ile gösterilmiş tabakadır. Gözün yapısı hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Koroid (damarsal tabaka)

Resime bakıldığında lens ile retina arasında büyük bir boşluk bulunmaktadır. Bu boşlukta ‘vitreus’ adı verilen saydam ve şeffaf jel kıvamında bir madde bulunmaktadır. Vitreus şeffaf olduğu için göze giren ışınları olduğu gibi retina üzerine düşürmektedir. Retina üzerine düşen ışık sonucunda retinada ortaya çıkan elektriksel yanıt şekilde en arka kısımda gösterilen görme siniri yoluyla beyindeki görme merkezine iletilmektedir.

Vitreusun Önemi ve Retina Yırtığı

Retina vitreus jeli ile temas halindedir. Sağlıklı bir gözde vitreus jeli homojendir ve sıkı bir yapısı vardır.  Vitreus jelinin kıvamı ve homojen yapısı bazı durumlarda bozulabilmektedir. Vitreus jelindeki değişikliklerin en sık nedeni yaşlanmadır. Yaşlanma ya da başka nedenlerle vitreus jeli içerisinde homojenlik kaybolmaya başlar ve içi sıvı dolu boşluklar ortaya çıkar. Bunun yanında vitreus jeli içinde kişinin açık renkli zeminlere baktığında daha kolay görebildiği sinek uçuşmaları tarzında  opasiteler ortaya çıkar. Bu opasitelerin ortaya çıkması normal yaşlanma süreci olarak değerlendirilir ve mutlaka retina dekolmanı ya da retina yırtığı ortaya çıkacağı anlamına gelmez. Vitreus dejenerasyonu adı verilen bu durum  az ya da çok hemen hemen herkeste 35 yaş sonrasında ortaya çıkan bir durumdur. Bu durum aslında normaldir ancak vitreus jelinin yaşlanması ve vitreus jelindeki dejeneratif değişiklikler ile retinada yırtık oluşması ve nihayetinde retina dekolmanı ortaya çıkması ilişkilidir. Peki nasıl? İşte bu önemli noktanın cevabını almak istiyorsanız okumaya devam edin.

Vitreus Jelinin Retina Yırtığı ve Retina Dekolmanı Oluşmasındaki Rolü

Vitreus jelinin %98’i su, %2’si ise kollajen ve hiyalüronik asitten oluşmaktadır. Bu karışım doğum esnasında homojen ve dengeli dağılım gösterdiğinden yeni doğan bir bebeğin vitreus jel yapısı oldukça diridir. Ancak yaş arttıkça vitreusta bulunan kollajen ve hiyalüronik asit molekülleri birleşerek agregatlar (küçük birleşmiş parçalar) oluştururlar ve vitreus zamanla doğumda olan homojen ve tam-şeffaf halini kaybetmeye başlar. Bununla birlikte vitreus içinde içi sıvı dolu boşluklar oluşur. Bu boşluklara sıvı laküna‘ları adı verilir. Vitreus aşağıdaki resimde de görüldüğü gibi önde lense arkada ise retinaya yaslanmış durumdadır. Ancak zamanla yapısı dejenere olduğunda arkada retinaya yaslanmış olduğu bölgeden ayrılır . Bu duruma vitreus dekolmanı (ayrılması) adı verilir. Yani vitreus arkada yaslanmış olduğu retinadan ayrılır. Vitreus dekolmanı önce kısmidir, sonra tam vitreus dekolmanı ortaya çıkar. Ancak buraya kadar olan kısımlar normal her bireyde ortaya çıkabilen durumlardır.

vitreus dejenerasyonu

Vitreus Ayrılması ve Retina Yırtığı ve Retina Dekolmanı Oluşması

Vitreus retinaya yaslanmış durumdadır ama bası yerlerde retinaya sıkıca yapışık durumdadır. Yani tam vitreus dekolmanı ortaya çıkmış olsa bile bazı bölgelerde vitreusun retinaya yapışık olarak kaldığı bölgeler olur. Özellikle vitreusun lense yakın olduğu vitreus tabanı adı verilen bölge ile bazı kan damarlarının bulunduğu bölgeler sıkı yapışık olunan yerlerdendir. Vitreus dekolmanı olduktan sonra kişinin göz hareketleri ile birlikte vitreus da hareket eder ve retinaya sıkışık olduğu bölgelerde retinayı çekmeye başlar. Bu çekintiler retina yırtıkları oluşumu açısından önemlidir. Çekintiler oldukça kişi ışık çakmaları şeklinde parlamalar görmeye başlar. Ancak ışık çakması olması mutlaka retinada yırtık ortaya çıkacağı anlamına gelmez. Bir süre sonra vitreus sağlıklı bir şekilde retinadan ayrılırsa retinada yırtık oluşmaz. Ya ayrılmazsa?

Vitreus çekinti yaptığı retina bölgesinden ayrılmazsa şekilde de görüldüğü gibi retinada yırtık oluşturabilir. Bu süreç normalde birçok kişide olmasına rağmen bazı kişilerde retina yırtığı oluşması retinanın genetiksel olarak sağlamlığı ile ilişkili de olabilir.

RetinadaYırtık

Retina yırtığı oluştuktan sonra retina ile vitreus arasında kalan sıvı retina yırtığından geçerek retina ile gözün arka kısmını birbirinden ayırabilir. İşte retina dekolmanı adı verilen durum retinanın bu şekilde dış tabakalardan ayrılmasıdır. Retina dış tabakalardan ayrıldığı zaman beslenmesi bozulur ve görmemizi sağlayan hücreler zarar görmeye başlar. 

Retina Dekolmanı

Retina Yırtıkları için risk faktörleri nelerdir?

  1. Yaşa bağlı olarak vitreus jelinde ortaya çıkan dejeneratif değişiklikler, vitreus içinde içi sıvı dolu keseciklerin oluşması ve vitreus jelinin retinaya sıkı bağlantılı olduğu bölgelerde çekmesi retina yırtıklarının en sık görülen nedenlerindendir.

  2. Yüksek miyop kişilerde retina normalden daha ince ve kırılgandır. Bu nedenle yüksek miyoplarda retina yırtığı ve retina dekolmanı daha sıktır.

  3. Retinanın doğuştan gelen bazı hastalıklarında da retina çok ince olabilmekte ve retina yırtığı görülebilmektedir.

  4. Göz gelen darbelerde retina hasar görebilmekte ve retina yırtıkları ve dekolmanı ortaya çıkabilmektedir.

  5. Bir kişinin bir gözünde retina dekolmanı ortaya çıkması diğer gözününün de risk altında olduğu anlamına gelebilmektedir.

  6. Ayrıca şeker hastalığının gözde tahribat yaptığı durumlarda retina dekolmanı ortaya çıkabilir.

Retina Yırtığı ve Retina Dekolmanı Tedavisi

Argon Lazer ile retinanın lazerlenmesi

Önce retina yırtığını ele alalım. Retinada yırtık tespit edildiğinde yırtığın bulunduğu her, yırtığın büyüklüğü ve yırtıktan retina altına sıvı geçişinin olup olmadığı önemlidir. Eğer yırtık erken tespit edilmişse retinaya yırtık etrafına lazer uygulanarak yırtık ağzında retina ile gözün dış duvarının birbirine yapışması temin edilir. Böyle durumlarda lazer yapıldıktan sonra hastanın bir süre yakın takip edilmesi gerekmektedir. 

Pnömotik Retinopeksi (Hava ile retina yırtığı tedavisi)

Yırtık eğer saak 10-2.00 arasında ise yani gözün üst kısımlarında ise ve retina dekolmanına henüz ilerlememişse göz içerisine bir miktar steril hava enjekte edilerek havanın retinaya baskı yapması temin edilir ve bu şekilde retina yırtığı tedavi edilebilmektedir.

Retina Dekolmanı ve Vitrektomi Ameliyatı

Eğer sorun retina yırtığı aşamasını geçmiş ve retina altına fazla miktarda sıvı geçerek retina dekolmanı ortaya çıkmışsa bu durumda günümüzde en sık kullanılan yöntem vitrektomi ameliyatıdır. Vitrektomi ameliyatında vitreus boşluğu içine üç tane delikten girilir. Bunlardan birisi ile göz içerisine ışık probu sokularak göz içi aydınlatılır. İkinci bir delikten göz içerisine sürekli akacak şekilde sıvı akışı olur. Bu sıvı ameliyat esnasında vitreus jeli alınınca gözün kendi içerisine çökmemesi için gerekmektedir. Üçüncü bir delikten ise retina dekolmanı ameliyatında kullanılan cerrahi aletler ile göz içerisinde yapılacak işlemler uygulanır. Retina dekolmanı ameliyatında vitreus jeli göz dışına alınır, yerine ise ya gaz ya da silikon verilir. Gaz verilirse verilen gazın tipine bağlı olarak birkaç hafta içinde kendiliğinden emilir. Silikon verilirse 4-6 ay sonra ikinci bir amliyatla silikonun alınması gerekmektedir.

Bazen gaz veya silikon verilmesi yırtık tedavisinde yetersiz kalır ya da yırtığın bulunduğu bölge ya da büyüklüğüne göre bu tedavi başarısız olabilir. Özellikle retinanın alt kısımlarında yani saat 4-8 arasında bulunan yırtıklarda silikon ya da gaz ile tedavi yetersiz kalabilmektedir. Bu durumlarda ya ikinci bir vitrektomi ameliyatı yapılabilir ya da göz etrafına silikon bir bandın gerilerek göz duvarında bir çökertme işlemi yapılabilir.

Retina Dekolmanı ve Vitrektomi Ameliyatı

Skleral Çökertme

Skleral çökertmede göz etrafına geçirilen bir silikon bant sıkılarak göz dış duvarının içe doğru çökmesi hedeflenir. Böyle bir çöküntü oluşturulduğunda retinadaki yırtık ağzı ile dış duvar birbirine yaklaşmış olur ve bu bölgeden retina altına sıvı geçişi durur. Bu yöntem daha çok retinanın alt yarısında ortaya çıkan retina dekolmanı durumlarında uygulanmaktadır. 

Retina Dekolmanı Tedavisi Sonrasında Görme Derecesi

Retina dekolmanı geçiren bir kişide tedavi süreci sonrasında kişinin görme derecesi nasıl olur? Bu önemli bir sorudur ve çoğu hasta tarafından merak edilmektedir. Bu konuda etkili faktörleri şu şekilde sıralayabiliriz.

  1. Retina dekolmanı sarı-nokta adı verilen bölgeyi de etkilemiş mi? Sarı-nokta retinada bulunan ve görmemiz açısından en önemli bölgedir. Retina dekolmanı eğer sarı-noktayı etkilemişse bu durum görme derecesini olumsuz etkileyen en önemli faktör olacaktır.
  2. Retina dekolmanının süresi. Retinanın görmemizden sorumlu öenmli bir kısım hücreleri beslenmesini dış kısımdaki damarlardan almaktadır. Retina dekolmanı olduğunda bu hücreler beslendiği kısımdan ayrılır ve beslenmeleri bozulur. Ne kadar uzun süre retina dekolmanı sürmüşse sonuç görme derecesi üzerinde o derecede olumsuz etki olacaktır. Genel olarak 3 ve 7 gün iyi ve kötü sonuçlar açısından sınır zamanlar olarak değerlendirilmektedir.
  3. Retina dekolmanı ile birlikte başka sorunların varlığı durumlarında da sonuçlar daha olumsuz olacaktır.

Retina Dekolmanı Sebepleri

Retina dekolmanına neden olan sebepleri başlıca aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

  1. Normal yaşlanma süreci
  2. Göz veya kafaya gelen künt ya da delici travmalar
  3. Üveit gibi göz içi iltihaplanmaları
  4. Yüksek (dejeneratif, patolojik) miyopi (6 derecenin üzeri)
  5. Bir takım doğumsal retina sorunları
  6. Şeker hastalığı

 

4 thoughts on “Retina Yırtıkları ve Retina Dekolmanı”

    1. Hocam merhabalar annemde 2 hafta önce bulanık görme başladı ve göz doktoruna götürdük retina yirtigi var dedi kayseri şehir hastanesine yönlendirdi ordaki doktorumuz minimal bir dekolman öldüğünü ameliyat derecesinde olmadığını söylesede içimiz tam rahat etmedi simdi lazer tedavisi yapıyor yarin randevumuz var.Siz lazerle yirtik tedavisi için ne dersiniz.

      1. Merhaba
        Hastadan hastaya tedavi değişir. Görmeden yorum yapmam mümkün değil…
        Doç.Dr. Fatih Çakır GÜNDOĞAN
        Associate Professor of Ophthalmology
        FEBO (Fellow of European Board of Ophthalmology)
        FICO (Fellow of International Council of Ophthalmology)
        Maya Göz Hastanesi
        Kayseri, TURKEY
        e-mail: [email protected]

        8 Ağu 2019 Per 23:06 tarihinde Disqus şunu yazdı:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Call Now Button Scroll to Top